УМР ҒАНИМАТ
07 март 2026 й.
«орқага
189 марта ўқилди.
УМР ҒАНИМАТ
Инсон ҳаёти — ҳар бир кишига бир марта берилган энг бебаҳо омонатдир. Ҳар тонг кўзимизни очганимизда бизга яна бир имконият берилади: яна бир нафас, яна бир қадам, яна бир савоб қилиш фурсати. Аммо кўп ҳолларда инсон умрни чексиздек тасаввур қилади. Гўё ҳали вақтимиз кўпдек, орзу-армонларимизга етишга улгурадигандек ўйлаймиз. Аслида эса умр — тонгги шабада мисол тез ўтиб кетади.
Аллоҳ таоло Қуръони каримда: “Асрга қасамки, албатта инсон зиён ичрадир...” дея марҳамат қилади (Аср сураси). Бу оят ҳар биримизни чуқур ўйлашга чорлайди. Вақтга қасам ичилмоқда. Демак, вақт оддий нарса эмас. Ҳар ўтаётган лаҳза бизнинг фойдамизга ёки зараримизга гувоҳ бўлиб қолади.
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳам умрнинг қадри ҳақида шундай марҳамат қилганлар: “Беш нарсадан олдин беш нарсанинг қадрини бил”. Яъни: ёшлигингни қариликдан олдин, соғлигингни касалликдан олдин, бойлигингни камбағалликдан олдин, бўш вақтингни машғулликдан олдин ва ҳаётингни ўлимдан олдин ғанимат бил.
Умр ғанимат — бу шунчаки чиройли ибора эмас, балки огоҳлантирувчи ҳақиқатдир. Кеча билан бугун орасида қанча инсонлар орамиздан кетди. Кеча биз билан суҳбатлашган инсон бугун фақат хотираларда қолди. Демак, бугунги кунни ғанимат билмаслик — ўзимизга нисбатан зулм қилишдир.
Айниқса, аёл киши учун умр янада масъулиятлидир. Она сифатида фарзанд тарбияси, устоз сифатида насиҳат, жамият олдидаги бурч — буларнинг ҳар бири катта савобга айланиши мумкин. Айтилган ҳар бир яхши сўз, қилинган ҳар бир сабр, берилган ҳар бир дуо — охиратимизга нур бўлиб қайтади.
Баъзан инсон: “Ҳали вақт бор”, деб ўйлайди. Тавбани кечиктиради, ибодатни кейинга суради, узр сўрашни эртага қолдиради. Аммо умр биздан сўрамайди. У жимгина, сездирмай ўтиб кетади. Кеча ёш эдик, бугун фарзандларимиз улғаймоқда. Кеча орзу қилган нарсаларимиз бугун оддий ҳақиқатга айланмоқда.
Умрни ғанимат билиш — ҳар куни яхшилик қилишга шошилишдир. Ота-онага меҳр кўрсатиш, фарзандларга тўғри тарбия бериш, эр-хотин ўртасида ҳурматни мустаҳкамлаш, қўни-қўшнига яхшилик қилиш — мана шу амаллар умрни баракали қилади.
Энг муҳими — қалбни пок сақлашдир. Ҳасад, ғийбат ва адоват инсон умрини кемиради. Яхши ният, ихлос ва сабр эса умрга файз ва барака бағишлайди. Умрнинг узунлиги эмас, балки мазмуни муҳим. Айрим инсонлар қисқа яшаб ҳам катта из қолдиради, баъзилар эса узоқ яшаб ҳам ортидан дуосиз кетади.
Шундай экан, ҳар тонг ўзимизга савол берайлик: бугун охиратим учун нима қилдим? Кимнинг кўнглини кўтардим? Қайси хатомни тузатдим? Агар ҳар кунимиз шу саволлар билан ўтса, умримиз беҳуда кетмайди.
Умр — қайтиб келмайдиган меҳмондир. Уни қадрлаган инсон бахтли, уни бекорга совурган эса армон билан қолади. Келинг, бугундан бошлаб ҳар нафасни шукр билан, ҳар кунни савоб билан, ҳар бир ишни ихлос билан ўтказайлик. Зеро, умр ғанимат — ва у бизга фақат бир марта берилади.
Бухоро вилояти бош имом-хатибининг
хотин-қизлар масалалари бўйича ўринбосари
Баҳрамова Ризвон
